polski | english
O filmie


Film „Nusrat – ostatni prorok muzyki” jest podróżą śladami wielkiego artysty Nusrata Fateha Ali Khana przez współczesny Pakistan. Przedstawiamy w nim pakistańską rzeczywistość z perspektywy muzyki. Dzięki temu powstaje obraz zupełnie różny od tego, który kreują media. Muzyka stanowi bowiem bardzo istotny element do poznania i zrozumienia natury Pakistańczyków. To dzięki niej udaje nam się dotknąć duchowego i mistycznego oblicza Pakistanu oraz jednocześnie jego kulturowego bogactwa.


W filmie nie pojawia się główny bohater, który odszedł w szczytowym momencie swojej popularności w 1997 roku, ale nieustannie towarzyszy nam duch jego muzyki oraz przesłanie powrotu do pierwotnego braterstwa pomiędzy wszystkimi ludźmi - „Bez nienawiści, bez zwracania uwagi na rasę, religię i kolor skóry. Chcę, żeby dzięki duchowości stali się bardziej szczerzy, mniej martwili się o świat doczesny, w którym nie mogą się przecież odnaleźć” głosił Nusrat Fateh Ali Khan.

Świat zachodni zafascynowany duchowością Wschodu odkrył i pokochał muzykę Nusrata będącą ponad wszelkimi podziałami – ponad różnicami kulturowymi, religijnymi, ponad granicami krajów. Jest płynącym przesłaniem miłości. Peter Gabriel zakładając słynną wytwórnię World Music Records zapoczątkował trend poszukiwania muzyki korzeni. Jeżdżąc po festiwalach całego świata usłyszał muzykę Nusrata i zaprosił go do wspólnego projektu stworzenia ścieżki dźwiękowej „Ostatnie kuszenie Chrystusa” w reżyserii Martina Scorseese. Wielu z nas słyszało przejmującą wokalizę w niezwykle symbolicznej dla chrześcijan scenie ukrzyżowania Chrystusa. Nie wielu z nas wiedziało, że przemawia do nas wielki geniusz Nusrata, głęboko wierzącego muzułmanina.

Na naszej drodze spotykamy artystów zakorzenionych w tej samej tradycji muzycznej, której Nusrat był najznakomitszym przejawem. Uczestniczymy w wydarzeniach, które nadają koloryt zakurzonej codzienności Pakistanu. Przenosimy się do świata, w którym odbywają się przesiąknięte muzyką Nusrata egzorcyzmy kobiet, których dusze opętały złe moce. Obserwujemy także odbywający się w scenerii świątynnego cmentarza taniec wirujących w transie derwiszy. Jesteśmy również uczestnikami Ashury - mistycznego obrzędu z pojawiającym się w tłumie ludzi białym koniem będącym symbolem śmierci rodziny Mahometa. W trakcie tej ceremonii rozhisteryzowani, szlochający mężczyźni  ściągają koszule i rozpoczynają rytuał okaleczania ciał. Muzyka Nusrata prowadzi nas także na festiwale muzyczne w Pakpatan, Lahore i do Ajmeru, gdzie muzułmanie w ekstazie oddają się muzyce qawwali, by w chwilę później przenieść się na rozbrzmiewające dźwiękiem klaksonów tłoczne ulice. Na mały plac, na którym znajduje się manufaktura produkująca prymitywne megafony służące do nawoływań do modlitwy rozlegającej się pięć razy dziennie z setek minaretów. Nusrat jest wciąż żywy. Duch Nusrata jest wszędzie obecny. Jego głos rozbrzmiewa na każdym rogu ulicy.

Ta barwna mozaika występujących w filmie artystów i wydarzeń muzycznych przeplatana z obserwacją pakistańskiej codzienności tworzy strukturę filmu. Przejmujący, a zarazem pełen liryzmu głos Nusrata prowadzi nas poprzez ten duchowy świat. Film prowokuje również do dyskusji, czy w  świecie wyraźnych podziałów religijnych i kulturowych możliwe jest jeszcze wspólne porozumienie pomiędzy odmiennymi cywilizacjami? Gdy spojrzymy na uniwersalność przekazu muzyki Nusrata oraz jego popularność na każdym kontynencie można pokusić się o odpowiedź: tak, jest nią muzyka.


Muzyczny obraz Nusrata Fateha Ali Khana tworzą współcześni artyści Pakistanu oraz subkontynentu indyjskiego – wybitni muzycy, z którymi Nusrat występował na scenie, ćwiczył i komponował. Są to często kontynuatorzy rozwiniętej i wzbogaconej przez Nusrata religijnej muzyki qawwali, ale także reprezentanci innych nurtów muzycznych takich jak raga i sufi kalam. O Nusracie opowiadają intelektualiści, poeci, mistycy i pozostali wielbiciele jego talentu. Emocjonalną linię muzyczną Nusrata dopełnia najwyższej próby poezja suficka pochodząca z dawnej Persji oraz Indii. Na filmową opowieść o Mistrzu składają się także historie opowiadane przez jego rodzinę, przyjaciół oraz przypadkowo spotkanych zwykłych ludzi. Wszystkich ich łączy miłość i uwielbienie do Nusrata Fateha Ali Khana – artysty, który dał światu najbardziej hipnotyczną muzykę XX wieku…